Czyli jak alkohol wpływa na mózg dziecka:
Najbardziej powszechnym skutkiem jest stałe uszkodzenie mózgu, które prowadzi do trudności w uczeniu się, zaburzeń zachowania, deficytów pamięci, zespołu ADHD i/lub opóźnień rozwojowych. Stan ten nazywa się "statyczną encefalopatią", co oznacza, że stan mózgu nie pogarsza się, ani się nie poprawia.
Najbardziej podstępne uszkodzenia spowodowane są okazjonalnym piciem alkoholu. Uszkodzenia te mają wpływ na te obszary, które właśnie się rozwijają, powodując obumieranie komórek mózgowych, migrację komórek do niewłaściwych obszarów oraz tworzenie się niewłaściwych połączeń między neuronami.
Najbardziej narażone rejony mózgu:
ciało modzelowate - przekazuje informacje pomiędzy prawą i lewą półkulą;
móżdżek - odpowiada za funkcje motoryczne;
zwoje podstawy - odpowiadają za pamięć i procesy poznawcze;
hipokamp - bierze udział w procesach uczenia się i pamięci;
płaty czołowe - odpowiadają za funkcje wykonawcze, kontrolę impulsów, osąd.
Skutkiem działania alkoholu na ciało modzelowate i płaty czołowe jest zachowanie opisywane jako niewłaściwe i niedojrzałe. Ciało modzelowate oddziela prawą półkule mózgowa od lewej i przekazuje informacje z jednej strony na drugą. Lewa półkula odpowiada za zasady, konsekwencję, precyzowanie myśli, szczegóły praktyczne i porządkowanie myśli. Prawa półkula odpowiada za myślenie abstrakcyjne, emocje i odczuwanie, twórcze myślenie i intuicję. Ciało modzelowate pomaga obu półkulom współpracować przy podejmowaniu codziennych decyzji.
U osób z FAS / E ciało modzelowate jest zniszczone i nie funkcjonuje prawidłowo. Brakuje wielu połączeń pomiędzy dwoma półkulami mózgu, informacje przepływają powoli i nieskutecznie. To może tłumaczyć częściowo fakt, dlaczego osoba z FASE odczuwa impuls, by cos zrobić i najpierw następuje działanie, a dopiero potem, po fakcie, uświadomienie konsekwencji. Osoby z FAS znają zasady i rozumieją konsekwencje ich złamania, ale nie są w stanie najpierw myśleć, a później działać.
Inną częścią mózgu, która wpływa na zdolność do kontrolowania impulsów jest kora nowa i płaty czołowe. Płaty czołowe odpowiadają za "funkcje wykonawcze".
Funkcje wykonawcze i wpływ alkoholu:
- zachowania społeczne: nieumiejętność radzenia sobie w sytuacjach społecznych;
- rozwiązywanie problemów: niezdolność do spontanicznego rozwiązania problemu;
- przymus zachowań seksualnych: niezdol-ność do kontrolowania impulsów seksualnych, zwłaszcza w sytuacjach społecznych;
- planowanie: niezdolność do wyciągania wniosków z uprzednich zachowań;
- poczucie czasu: trudności z abstrakcyjnymi pojęciami czasu i pieniędzy;
- porządkowanie informacji: nieuporządkowane pliki", trudności z gromadzeniem informacji;
- pamięć: problemy z gromadzeniem i/lub przetwarzanie informacji;
- samokontrola: wymaga częstych podpo-wiedzi i nadzoru innych;
- regulacje słowne: przymus głośnego mówienia, potrzeba informacji zwrotnej;
- zaburzone funkcje motoryczne;
- chwiejność emocjonalna: nastrojowa karuzela, przesadna zmienność nastroju
- motywacje: brak refleksji, potrzeba motywacji z zewnątrz.
Mózg zdrowego
dziecka Mózg dziecka
z FAS /E
Fetal Alcohol Syndrom (FAS) i Fetal Alcohol Effects (FAE) są to zaburzenia, jakie pojawiają się u dzieci, jako rezultat spożywania przez ciężarną matkę alkoholu. Cząsteczki alkoholu są maleńkie i z łatwością przedostają się przez łożysko do organizmu dziecka już w drugim tygodniu życia płodowego. Choć alkohol może mieć negatywny wpływ na wszystkie komórki i narządy, to mózg jest szczególnie wrażliwy na działanie alkoholu i już w czasie ciąży może zostać uszkodzony.
Alkohol powoduje więcej szkód w rozwijającym się płodzie niż inne substancje łącznie z marihuaną, heroiną i kokainą.
(Institute of Medicine, 1996)
Program FAStryga
Stowarzyszenie Zastępczego Rodzicielstwa Oddział Śląski
0504 73 18 23
www.fosterparents.org.pl