Proces ewaluacji rozpoczyna się od wypełnienia kwestionariusza zawierającego pełną informację dotyczącą rozwoju dziecka, stanu zdrowia, funkcjonowania w życiu codziennym itp. Kwestionariusz dostępny jest w naszym Ośrodku.

Bóg zaprojektował człowieka jako zintegrowaną całość, a każdy układ stanowi fundament dla następnego. Kluczowy dla rozwoju dziecka jest metabolizm. Problemy metaboliczne mogą dotyczyć alergii pokarmowych, niskiego poziomu cukru we krwi, obecności pasożytów , problemów z trawieniem, obecności metali ciężkich w organizmie, niskiego poziomu kwasów tłuszczowych lub po prostu odwodnienia związanego ze zbyt małym spożyciem wody. Występowanie powyższych problemów może znacznie utrudnić dziecku proces uczenia się niezależnie od stosowanych terapii.
Czasem zmiana nawyków żywieniowych i leczenie dietetyczne jest wystarczające i przynosi poprawę.

Jednym z narzędzi stosowanych przez specjalistów neurorozwoju jest ocena poprzez profil rozwojowy, dzięki któremu ocenia się funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego (oun) w porównaniu z prawidłowym rozwojem. Profil używany przez nas ma 12 poziomów funkcji neurologicznych, cztery oceniające funkcjonowanie zmysłów i cztery oceniające funkcje motoryczne.

Cztery poziomy sensoryczne pozyskują a potem przetwarzają informacje płynące ze zmysłów: dotyku, słuchu, wzroku i poprzez emocje. Motoryka pozwala nam przechowywać i korzystać z informacji pochodzących ze zmysłów. Wyróżniamy tu motorykę dużą i małą, mowę i język, pamięć, zdolność do uczenia się, funkcjonowanie społeczne, zachowanie, funkcje poznawcze. Funkcjonowanie (rozwój) jest bezpośrednim następstwem tego, w jaki sposób mózg przyjmuje, przetwarza, gromadzi i wykorzystuje informacje płynące ze środowiska. Jeśli informacje nie będą przyjmowane lub przetwarzane prawidłowo, funkcje motoryczne będą słabo rozwinięte. Kolejnym narzędziem jest plastyczność mózgu, czyli jego zdolność do przejmowania funkcji tych części mózgu, które nie funkcjonują prawidłowo, oraz zdolność do reorganizacji budowy i działania w odpowiedzi na sygnały płynące ze środowiska. Mózg ma zdolność do wytwarzania nowych synaps (połączeń między neuronami), które otaczają martwe lub źle funkcjonujące obszary, a nawet sięgają do drugiej półkuli.
Stymulacja zwiększa liczbę nowych połączeń w mózgu, a w miarę wzrostu poprawia funkcjonowanie i rozwój mózgu. Jest to nieustająca praca mózgu – mózg nigdy nie przestaje rozwijać nowych neuronów.
Wierzymy, że wszystkie dzieci rozwijają potencjał rozwojowy w odpowiednim środowisku i przy odpowiedniej stymulacji.

Niektóre dzieci mają poważnie uszkodzony mózg. Nie obiecujemy cudów, nie istnieje złoty środek na tego typu problem, ale zdarzało się, że widzieliśmy już cudowne postępy u dzieci, którym nie dawano wiele nadziei na przyszłość. Brak funkcjonowania nie oznacza braku możliwości i potencjału – świadczy raczej o brakuprawidłowej stymulacji

Dotyk: stanowi fundament i integruje wszystkie inne zmysły. Oceniamy, czy dziecko jest w stanie poruszać się w wielu kierunkach przenosząc ręce z jednej strony ciała na drugą. Czy używa niezależnie rozmaitych grup mięśniowych? Czy dziecko ma normalne wewnętrzne czucie (czy wie, kiedy jest głodne, odczuwa ból, kiedy chce skorzystać z toalety, czy ma właściwie napięte mięśnie i czy potrafi planować ruch)? Czy jest nadwrażliwe na dotyk powierzchniowy (ma reakcje obronne)? Czy posiada czucie przestrzenne? Czy ma dobrą koordynację ruchów i zmysł równowagi? Czy jest w stanie dowolnie używać wszystkich kończyn: razem i niezależnie? Czy ma „chwyt pensetowy”? Czy używa półkul mózgowych razem czy oddzielnie? Czy wszystkie zmysły są zintegrowane? Jeśli dziecko przyszło na świat ze zdrowymi mięśniami i narządami wewnętrznymi to wcale nie oznacza, że mózg „wie” gdzie one się znajdują. Jeśli mózg nie wie, gdzie znajdują się poszczególne organy w ciele, to nie może korzystać z nich w prawidłowy sposób. Stymulacja poprzez ćwiczenia może „nauczyć” mózg i doprowadzić do podjęcia prawidłowych funkcji. Wiele dzieci zmaga się z nieświadomością mózgu co do znajomości własnego ciała.

Słuchanie i widzenie: Czy dziecko rozumie, co słyszy, czy rozróżnia dźwięki i potrafi je zlokalizować? Czy rozumie, co widzi, czy tylko ma zdolność widzenia? Jest różnica pomiędzy wzrokiem a widzeniem. Czy dziecko potrafi tworzyć obrazy w swoim umyśle? Należy je uczyć wizualizacji.

W naszym programie oceniamy także komunikację emocjonalną. Czy dziecko rozumie normy społeczne? Czy potrafi sam wyciszyć swoje emocje? Czy wytworzyło relację przywiązania w stosunku do opiekunów? Czy potrafi uczestniczyć w konwersacji czy tez udziela prostych odpowiedzi z pojedynczych słów. Czy rozumie mowę ciała i język gestów?

Określiliśmy już, w jakim stopniu ośrodkowy układ nerwowy dziecka przyjmuje i przetwarza informacje ze środowiska. Teraz przyjrzymy się, na ile skuteczne jest ich przechowywanie i wykorzystywanie.

Motoryka duża i mała: Czy dziecko używa swoich rąk w sposób kontrolowany i celowy. Czy jest w stanie zapinać guziki, wiązać sznurówki, pisać, używać sztućców, czy używa rąk razem czy niezależnie? Czy dziecko potrafi pełzać na brzuchu, raczkować, chodzić, biegać, kopać, wspinać się, podskakiwać (na jednej nodze lub obu) skakać, skakać kontrolując ruch, napięcie mięśniowe i postawę?

Mowa: Na ile dziecko rozwinęło słuchanie (receptywność mowy)? Jak dziecko komunikuje się z otoczeniem (ekspresja)? Jaka jest jakość dźwięków wydawanych przez dziecko (artykulacja)? Czy dziecko we właściwy sposób porusza językiem i żuchwą, czy ma właściwe czucie oralne (motoryka oralna)? Czy dziecko oddycha przez nos czy usta? Czy dziecko nabiera wystarczająco dużo powietrza, by mówić na wydechu? Czy jego mózg wie, że ma wszystkie mięśnie potrzebne do rozwijania mowy? Czy dziecko ma uwewnętrznioną mowę ( słyszy siebie samego wewnątrz i nie musi powtarzać wszystkiego głośno i nieustannie mówi do siebie)? Dziecku buzia się nie zamyka bo nie może.

Zdolność do przetwarzania informacji (pamięć krótka, operacyjna): Jest niezbędna dla uczenia się. Mózg musi być w stanie łączyć poszczególne bity informacji płynące z otoczenia, aby rozumieć, przerywać, kategoryzować i uczynić coś z tą informacją. Jeśli zdolność do przetwarzania informacji jest mała, dzieci mają trudności z uczeniem się, nie są wstanie zrozumieć konsekwencji postępowania i działań, nie rozumieją przyczyny i skutku, nie potrafią podejmować decyzji, są impulsywne i niedojrzałe społecznie.

Zdolności poznawcze (kognitywne) i społeczne (zachowanie) Dziecko ze słabymi umiejętnościami przetwarzania informacji ma trudności z myśleniem, uczeniem się i rozumieniem świata zewnętrznego. Takie dzieci muszą żyć “tu i teraz”, gdyż dla niech nie istnieje wczoraj ani jutro – jedynie “dziś”. Nie są w stanie zrozumieć konsekwencji swego własnego działania lub działania innych ludzi, nie potrafią „czytać” mowy ciała lub gestów, nie rozumieją myślenia abstrakcyjnego, nie mają zdolności do myślenia logicznego lub przyczynowo-skutkowego (m.in. nie pojmują pojęcia czasu i wartości pieniędzy). Najczęściej działają impulsywnie – np. błyskawicznie zmieniają pracę lub partnera jako ludzie dorośli. Na ogół zmorą dla nich jest szkoła, zarówno dla dziecka jak i rodziny próbującej nauczyć dziecko czytać, pisać i liczyć. W okresie nastoletnim wiele z nich porzuca szkołę. Niepokojąco wysoki jest wskaźnik samobójstw wśród tego typu dzieci.

Jest nadzieja... W niektórych przypadkach przyczyna problemów dziecka tkwi jedynie w pniu mózgu. W momencie pełnej organizacji tej części mózgu, kora mózgowa jest w stanie wykonywać swoją pracę.... uczyć się i myśleć! Czasami dzieci realizujące program przeskoczyć nawet 2-3 poziomy rozwojowe w ciągu roku. Twarz dziecka, zwykle pełna napięcia lub maskowata zaczyna jaśnieć z radości, gdy dostrzega „jak naprawdę jest mądre”. To rzeczywiście przywilej uczestniczyć w tym procesie!

W jaki sposób to osiągnąć? Jak nadmieniono wcześniej, ośrodkowy układ nerwowy jest w stanie zmienić się jedynie pod wpływem specyficznej stymulacji, częstotliwości, intensywności i częstości stosowania nie rzadziej jak 3-5 dni w tygodniu. Stymulacja pprzypadkowa i zbyt rzadko stosowana jest bezowocna.

Częstotliwość oznacza ile razy dziennie dziecko bierze udział w ćwiczeniach. Intensywność odnosi się do wysiłku wkładanego w ćwiczenia. To najważniejszy czynnik i najtrudniejszy do osiągnięcia. Jeśli dziecko traci zapał lub sami czujemy się zmuszeni do pracy, tracimy wówczas produktywność i pozytywne efekty. Możemy zanurzyć pysk konia w wodzie, ale nie da się zmusić go do picia. Możemy być w stanie zmobilizować dziecko do siedzenia przed książką, ale to dziecko ma całkowitą kontrolę nad własnym wysiłkiem. Jeśli dziecko „włączy się” przyswoi nowa informację szybko, jeśli jest „wyłączone” proces uczenia się nie nastąp[i nigdy. Należy tak dobrać ćwiczenia, by były interesujące dla dziecka i odpowiednie do stopnia rozwoju i wieku.

Czas trwania - ile minut trwa jedno ćwiczenie. Staramy się, by czas trwania ćwiczeń był na tyle krótki, by dziecko nie straciło zainteresowani i pozytywnego nastawienia. Długotrwałe ćwiczenia są bezproduktywne.

Wierzymy, że rodzice są najbardziej skutecznymi nauczycielami i najlepszymi ekspertami w sprawach dotyczących ich dzieci, więc to od nich zależy faktyczna ocena pracy dziecka. Ich obserwacje i intuicja są nieocenione w tworzeniu najlepszego programu dla dziecka i rodziny. My wyposażamy ich w wiedzę i dajemy wsparcie, które pozwala wziąć pierwszorzędną odpowiedzialność za rozwój i proces uczenia się dziecka

Domowy: Przygotowujemy rodziców do stosowania programu w warunkach domowych, w sposób i w czasie możliwym do zrealizowania w danej rodzinie (1-2 godz) Dzieci, które mają nauczanie indywidualne w domu, mają dogodniejszą sytuację, która pozwala na połączenie zajęć szkolnych przeprowadzanych w domu z aktywnościami neurorozwojowymi. Co 4 miesiące program jest modyfikowany i dostosowywany do stopnia organizacji mózgu.

W ośrodku: Centrum Opieki Zastępczej w Lędzinach udziela wsparcia wszystkim rodzicom adopcyjnym i zastępczym wychowującym dzieci o zaburzonym rozwoju. Tutaj odbywają się szkolenia przygotowujące rodziców do pracy z dziećmi. Mamy jednak ograniczone możliwości prowadzenia terapii na miejscu, dysponujemy obecnie tylko jedną salą terapeutyczną, a praca z dziećmi jest pracą charytatywną. W najbliższym czasie(do dwóch lat) zamierzamy uruchomić Akademię Neurorozwoju dla Dzieci i Młodzieży, gdzie dzieci będą mogły być dowożone 2-3 razy w tygodniu. W okresie wrzesień 2004-wrzesień 2005 uruchomiliśmy cykl warsztatów ceramicznych dla dzieci. Ich finał będzie miał miejsce w Lędzinach podczas V Światowego Dnia FAS. Prowadzimy także szkolenia dla specjalistów (lekarzy, psychologów, pedagogów). Zapraszamy do współpracy fachowców, którym bliska jest taka idea pracy z dziećmi.

Rozwijamy indywidualne programy domowe dla dzieci. Nie reprezentujemy jednej określonej szkoły terapeutycznej, wykorzystujemy wszelką dostępną wiedzę i doświadczenia z rozmaitych dziedzin. Ta wolność daje nam możliwość stałego rozwoju programu i wprowadzania modyfikacji. Wciąż się uczymy, aby zdobytą wiedzę ( i doświadczenie) przekazywać dalej. Nasze dzieci odbierają świat zupełnie inaczej niż my. Pomagamy zrozumieć ich świat, poziom ich rozwoju i staramy się złożyć rozsypane puzzle w jeden obraz.

Rezultaty naszych działań nie są doskonałe, ale są zauważalne. Dzięki intensywnej pracy rodziców i dzieci, są one w stanie zacząć żyć na innym zupełnie poziomie niż przed rozpoczęciem programu.